คู่มือการจัดการด้านการผลิต

เกษตรดีที่เหมาะสม (GAP) ข้าวนาชลประทาน

• แหล่งปลูก
• พันธุ์
• การปลูก
• การดูแลรักษา
• สุขลักษณะและความสะอาด
• ศัตรูของข้าวและการป้องกันกำจัด

 

การปลูก

1.	ฤดูปลูก
	• ปลูกได้ตลอดปี แต่ควรหลีกเลี่ยงช่วงการปลูกที่ต้นข้าวจะออกดอกในช่วงอุณหภูมิต่ำกว่า 20 องศาเซลเซียส หรือสูงกว่า 33 องศาเซลเซียส และหลีกเลี่ยงการปลูกที่ต้องเก็บเกี่ยวในช่วงที่ฝนชุก • เพื่อให้ได้ผลผลิตที่มีคุณภาพ จำเป็นต้องวางแผนการปลูกที่เหมาะสม
2.	การเตรียมเมล็ดพันธุ์
	• ใช้เมล็ดจากแหล่งที่เชื่อถือได้ เช่น สถานีทดลองข้าว ศูนย์วิจัยข้าว ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าว กรมการข้าว และศูนย์ขยายพันธุ์พืช กรมส่งเสริมการเกษตร • หากใช้เมล็ดพันธุ์ของเกษตรกร ต้องเป็นเมล็ดพันธุ์ที่ตรงตามพันธุ์ สะอาด และมีความงอกไม่น้อยกว่า 80 เปอร์เซ็นต์ • ปลูกโดยวิธีปักดำ ใช้เมล็ดพันธุ์ 5-7 กิโลกรัม ตกกล้าเพื่อปักดำในพื้นที่ 1 ไร่ • ปลูกวิธีหว่านน้ำตม ใช้เมล็ดพันธุ์ 15-20 กิโลกรัมต่อไร่ • นำเมล็ดใส่ถุงผ้าดิบหรือกระสอบป่าน แช่น้ำ 24 ชั่วโมง แล้วนำไปหุ้ม 36-48 ชั่วโมง โดยวางกลางแดด คลุมด้วยกระสอบป่าน หมั่นรดน้ำให้กระสอบเปียก
3.	การเตรียมดินและวิธีปลูก
	ถ้าต้องการเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของดินให้ปฏิบัติอย่างใดอย่างหนึ่งดังนี้
	• หว่านปุ๋ยหมักหรือปุ๋ยคอกที่ย่อยสลายดีแล้ว อัตรา 500-1,000 กิโลกรัมต่อไร่ ก่อนเตรียมดิน • หว่านเมล็ดพืชปุ๋ยสด เช่น โสนแอฟริกัน อัตราเมล็ดพันธุ์ 5 กิโลกรัมต่อไร่ ก่อนปลูกข้าวประมาณ 2 เดือน ไถกลบเมื่อพืชปุ๋ยสดมีอายุประมาณ 50 วัน
	3.1 การปลูกโดยวิธีปักดำ มี 2 ขั้นตอน   การตกกล้า   • เตรียมแปลงตกกล้า โดยไถดะ ทิ้งไว้ 7-10 วัน ไถแปร เอาน้ำเข้า แช่ขี้ไถ คราดปรับระดับผิวดินแล้วทำเทือก • แบ่งแปลงย่อย กว้างประมาณ 1-2 เมตร ยาวตามความยาวของแปลง ทำร่องน้ำระหว่างแปลงกว้างประมาณ 30 เซนติเมตร แล้วระบายน้ำออก • หว่านเมล็ดข้าวที่เตรียมไว้ (ตามข้อ 3.2) บนแปลงให้สม่ำเสมอ ใช้อัตราเมล็ดพันธุ์ 50-70 กรัมต่อตารางเมตร • อย่าให้น้ำท่วมแปลงกล้า แต่ให้มีความชื้นเพียงพอสำหรับการงอก เพิ่มระดับน้ำตามการเจริญเติบโตของต้นข้าว อย่าให้ท่วมต้นข้าวและไม่เกิน 5 เซนติเมตร จากระดับหลังแปลง   การปักดำ   • เตรียมแปลงปักดำโดยไถดะ ทิ้งไว้ 7-10 วัน ไถแปร เอาน้ำเข้า แช่ขี้ไถ คราดปรับระดับผิวดินแล้วทำเทือก รักษาระดับน้ำในแปลงปักดำประมาณ 5 เซนติเมตรจากผิวดิน • ปักดำโดยใช้ต้นกล้าอายุประมาณ 25 วัน • ระยะปักดำ 20x20 เซนติเมตร จำนวน 3-5 ต้นต่อกอ • รักษาระดับน้ำในนาให้เหมาะสมกับการเจริญเติบโตของต้นข้าวประมาณ 0-10 เซนติเมตร • อย่าปล่อยให้ต้นข้าวขาดน้ำโดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงกำเนิดช่อดอกถึงออกรวง • หลังข้าวออกรวง 80 เปอร์เซ็นต์แล้วประมาณ 20 วัน ระบายน้ำออก 3.2 การปลูกโดยวิธีหว่านน้ำตม   • เตรียมแปลงโดยไถดะ ทิ้งไว้ 7-10 วัน ไถแปร เอาน้ำเข้าแช่ขี้ไถให้พอเหมาะกับการคราด คราดปรับระดับผิวดิน แล้วทำเทือก • แบ่งแปลง กว้าง 5-10 เมตร ยาวตามความยาวของแปลง ทำร่องน้ำระหว่างแปลงกว้าง 30 เซนติเมตร แล้วระบายน้ำออก • หว่านเมล็ดข้าวที่เตรียมไว้ (ตามข้อ 3.2) บนแปลงให้สม่ำเสมอใช้อัตราเมล็ดพันธุ์ 15-20 กิโลกรัมต่อไร่ • หลังหว่านเมล็ด อย่าให้น้ำท่วมแปลง แต่ให้มีความชื้นเพียงพอ สำหรับการงอก ค่อย ๆ เพิ่มระดับน้ำตามการเจริญเติบโตของต้นข้าว อย่าให้ท่วมต้นข้าว และไม่ควรลึกเกิน 10 เซนติเมตร • อย่าปล่อยให้ต้นข้าวขาดน้ำ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงกำเนิดช่อดอกถึงออกรวง • หลังข้าวออกรวง 80 เปอร์เซ็นต์แล้วประมาณ 20 วัน ระบายน้ำออก

 

การดูแลรักษา

1.	การให้ปุ๋ย
	1.1 นาดำ   • ครั้งที่ 1 ให้ปุ๋ยสูตร 16-20-0 หรือ 18-22-0 หรือ 20-20-0 อัตรา 30 กิโลกรัมต่อไร่ที่ระยะปักดำหรือก่อนปักดำ 1 วัน แล้วคราดกลบ หรือให้หลังปักดำ 15-20 วัน (หากเป็นดินร่วนเหนียวปนทรายควรใช้สูตร 16-16-18) • ครั้งที่ 2 ให้ปุ๋ยสูตร 46-0-0 อัตรา 10-15 กิโลกรัมต่อไร่ หรือสูตร 21-0-0 อัตรา 20-30 กิโลกรัมต่อไร่ ที่ระยะกำเนิดช่อดอก หรือ 30 วันก่อนข้าวออกดอก • ครั้งที่ 3 ให้ปุ๋ยสูตร และอัตราเช่นเดียวกับครั้งที่ 2 ที่ระยะ 10-15 วันหลังระยะกำเนิดช่อดอก 1.2 นาหว่านน้ำตม   • ครั้งที่ 1 ให้ปุ๋ยสูตร 16-20-0 หรือ 18-22-0 หรือ 20-20-0 อัตรา 30 กิโลกรัมต่อไร่ ที่ระยะ 20-30 วันหลังข้าวงอก (หากเป็นดินร่วนเหนียวปนทรายควรใช้สูตร 16-16-8) • ครั้งที่ 2 และครั้งที่ 3 เช่นเดียวกับนาดำ
2.	การอนุรักษ์ศัตรูธรรมชาติ
	ศัตรูธรรมชาติของแมลงสัตว์ศัตรูข้าวที่สำคัญพบทั่วไป ได้แก่
	• แมลงห้ำ มี 3 ชนิด   - ด้วงเต่า ตัวเต็มวัยมีลักษณะกลม ขนาดประมาณ 0.3-0.7 เซนติเมตร ด้านล่างแบนราบ ด้านบนโค้งนูน ปีกเป็นเงา มีสีส้ม สีแสด หรือสีแดง บางชนิดมีจุดหรือแถบสีดำ เพศเมียวางไข่สีเหลืองอ่อนรูปกลมบนพื้นผิวพืช ตัวอ่อนมีรูปร่างยาวเรียวคล้ายกระสวย มีสีดำบางครั้งมีจุดหรือแถบสีส้ม สีเหลืองอ่อน และสีขาวมีขา 3 คู่ ด้วงเต่าเป็นตัวห้ำช่วยกัดกิน เพลี้ยไฟ และไข่ รวมทั้งหนอนตัวเล็ก ๆ ของหนอกกอข้าว และหนอนห่อใบข้าว - แมลงปอ เป็นแมลงห้ำจับศัตรูข้าวขนาดเล็ก เช่น ผีเสื้อหนอนกอข้าว เพลี้ยกระโดด เพลี้ยจักจั่น กินเป็นอาหาร - มวนเขียวดูดไข่ ตัวเต็มวัยมีขนาด 3 มิลลิเมตร ลำตัวสีเขียว หัวสีดำ หนวดยาว ปากแหลม ใช้แทงเข้าไปดูดกินเป็นแมลงห้ำ บางชนิดไม่มีปีก ส่วนปลายเท้ายาวและกางออกเป็นคีมสำหรับจับเหยื่อกินเป็นอาหาร ตัวอ่อนเป็นแตนเบียนภายนอก ตัวหนอนจะเกาะดูดกินอยู่ภายในถุง มองเห็นเป็นก้อนเล็ก ๆ ติดที่ส่วนท้องของเพลี้ยกระโดดและเพลี้ยจักจั่น • แมลงเบียนมี 3 ชนิด   - แตนเบียนดรายอินิด เป็นแมลงศัตรูธรรมชาติที่สำคัญของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลและเพลี้ยจักจั่นข้าว ตัวเต็มวัยเพศเมียเป็นแมลงห้ำ บางชนิดไม่มีปีก ส่วนปลายเท้ายาวและกางออกเป็นคีมสำหรับจับเหยื่อกินเป็นอาหาร ตัวอ่อนเป็นแตนเบียนภายนอก ตัวหนอนจะเกาะดูดกินอยู่ภายในถุง มองเห็นเป็นก้อนเล็ก ๆ ติดที่ส่วนท้องของเพลี้ยกระโดดและเพลี้ยจักจั่น - แตนเบียนไข่หนอนกอข้าว เป็นตัวเต็มวัยมีขนาดยาวประมาณ 1.4 มิลลิเมตร สีเขียวสะท้อนแสง เพศเมียวางไข่เข้าไปในหนอนกอข้าว ทำให้ไข่เป็นสีดำและไม่ฟักเป็นตัวหนอน - แตนเบียนหนอนกอข้าว ตัวเต็มวัยมีสีดำ ลำตัวยาวประมาณ 2.5 มิลลิเมตร เพศเมียมีอวัยวะวางไข่สำหรับแทงเจาะเข้าไปวางไข่ในลำตัวหนอนกอข้าวตัวหนอนของแตนเบียนที่โตเต็มที่ จะเจาะผนังลำตัวหนอนกอข้าวออกมาสร้างใย และถักเป็นรังหุ้มลำตัวแล้วเข้าดักแด้ภายในรัง หลังจากนั้นจะเจาะรังออกมาและบินไปทำลายหนอนกอข้าวที่อยู่ใกล้เคียง หนอนกอข้าวที่ถูกแตนเบียนเข้าทำลายจะมีตัวสีเหลืองซีด เคลื่อนไหว้ช้า ไม่กินอาหารและตาย • แมงมุม ที่พบในนาข้าวมีหลายชนิด มีบทบาทสำคัญช่วยควบคุมแมลงศัตรูข้าว โดยจับกินผีเสื้อหนอนกอข้าว เพลี้ยจักจั่น เพลี้ยกระโดด และมวนศัตรูข้าว • นกฮูก นกแสก เหยี่ยว พังพอน และงู เป็นศัตรูธรรมชาติ จับกินหนูศัตรูข้าว
	ศัตรูธรรมชาติทั้ง 4 กลุ่มนี้ มีประสิทธิภาพในการควบคุมแมลงสัตว์ศัตรูข้าวนาชลประทานดังนั้น ในการป้องกันกำจัดศัตรูข้าวควรใช้วิธีการที่ปลอดภัยตามคำแนะนำ เพื่อเป็นการอนุรักษ์ศัตรูธรรมชาติที่มีประโยชน์ดังกล่าว

 

สุขลักษณะและความสะอาด

•	กำจัดวัชพืชทั้งในนาและบนคันนา
•	อุปกรณ์ต่าง ๆ เช่น มีด จอบ เคียว เครื่องพ่นสารป้องกันกำจัดศัตรูหลังใช้งานแล้วต้องทำความสะอาด หากเกิดชำรุดต้องซ่อมแซมให้อยู่ในสภาพ พร้อมใช้งาน
•	เก็บสารเคมีป้องกันกำจัดศัตรูพืชและปุ๋ยเคมีในที่ปลอดภัยและใส่กุญแจ
•	ภาชนะบรรจุสารเคมีและวัสดุการเกษตรที่ใช้แล้ว ควรทำลาย หรือฝังดิน

	ศัตรูของข้าวและการป้องกันกำจัด
	ตารางที่ 1 การใช้สารป้องกันกำจัดโรคข้าว

โรค	สารป้องกันกำจัดโรคพืช	อัตราการใช้/น้ำ 20 ลิตร	วิธีการใช้/ข้อควรระวัง	หยุดใช้สารก่อนการเก็บเกี่ยว (วัน)
โรคไหม้	คาซูกาไมซิน (2% ดับบลิวพี) คาร์เบนดาซิม (50% ดับบลิวพี) ไตรไซคลาโซล (75% ดับบลิวพี)	3 กรัม/เมล็ดพันธุ์ 1 กิโลกรัม	-คลุกเมล็ดพันธุ์ก่อนปลูก หรือแช่เมล็ดพันธุ์ ในสารละลายเคมีนาน 24 ชั่วโมง	14
	คาร์เบนดาซิม (50% ดับบลิวพี)	20-30 กรัม	-พ่นเมื่อพบแผลโรคไหม้ทั่วไป 5% ของพื้นที่ใบ
	ไตรไซคลาโซล (75% ดับบลิวพี)	10-16 กรัม	-พ่นเมื่อพบแผลโรคไหม้ทั่วไป 5% ของพื้นที่ใบ
	อีดิเฟนฟอส (30.7%อีซี)	25-30 มิลลิเมตร	-พ่นเมื่อพบแผลโรคไหม้ทั่วไป 5% ของพื้นที่ใบ
โรคกาบใบแห้ง	วาลิดามัยชิน (3% เอส แอล)	20-30 มิลลิเมตร	-พ่นในแปลงบริเวณที่พบโรค	0
	เพนไซคูรอน (25% ดับบลิวพี)	30 กรัม		15
โรคเมล็ดด่าง	โพรพิโคนาโซล (25 % อีซี)	10-20 มิลลิลิตร	-พ่นครั้งแรกเมื่อข้าวตั้งท้อง พ่นครั้งที่ 2 ระยะเริ่มออกรวง	10
	คาร์เบนดาซิม+อีพ๊อกซี่โคนาโซล (25% เอสซี) โพรพิโคนาโซล+ไดฟีโนโคนาโซล (30% อีซี) โพรพิโคนาโซล+โพคลอลาซล (49% อีซี) ฟลูซิลาซอล (40%อีซี) ทีบูโคนาโซล (25อีดับบลิว) เฮกซาโคนาโซล (5%เอสซี) โพคลอลาซล+คาร์เบนดาซิม (38%ดับบลิวพี) คาร์เบนดาซิม+แมนโคเซ็บ (80%ดับบลิวพี) แมนโคเซ็บ+ไทโอฟาเนต-เมทิล (75%ดับบลิวพี)	30-40 มิลลิลิตร 10-20 มิลลิลิตร 15-30 มิลลิลิตร 5-10 มิลลิลิตร 15-20 มิลลิลิตร 30-40 มิลลิลิตร 40 มิลลิลิตร 30 มิลลิลิตร 60 กรัม	-พ่นเมื่อข้าวเริ่มออกรวง พ่น 2 ครั้ง ระยะเริ่มออกรวง	14

	1) ในวงเล็บคือเปอร์เซ็นต์ สารออกฤทธิ์และสูตรของสารป้องกันกำจัดโรคพืช
	การทำลายของแมลงศัตรูข้าวตามระยะการเจริญเติบโตของข้าว ตั้งแต่ระยะกล้า ระยะแตกกอและระยะข้าวตั้งท้องถึงออกรวง

ชนิดของแมลงศัตรูพืช	อายุข้าว
	ช่วงเจริญเติบโตทางลำต้น	ช่วงเจริญพันธุ์	ช่วงพัฒนาการของเมล็ด
	10 20 30 40	50 60 70 80	90 100 110 120
เพลี้ยไฟ
เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล
เพลี้ยกระโดดหลังขาว
หนอนกอข้าว
หนอนห่อใบข้าว
แมลงบั่ว
เพลี้ยจักจั่นเขียว
แมลงสิง

	ตารางที่ 2 การใช้สารป้องกันกำจัดแมลงศัตรูข้าว

แมลงศัตรูข้าว	สารป้องกันกำจัดแมลงศัตรูข้าว1)	อัตราการใช้/น้ำ 20 ลิตร	วิธีการใช้/ข้อควรระวัง	หยุดใช้สารก่อนการเก็บเกี่ยว (วัน)
เพลี้ยไฟ	มาลาไธออน (83% อีซี)	20 มิลลิเมตร	พ่นสารเมื่อพบใบม้วน 20%
	คาร์บาริล (85% ดับบลิวพี)	20 มิลลิเมตร
เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล เพลี้ยกระโดดหลังขาว	คาร์แทป/ไอโซโพรคาร์บ (3% / 3% จี)	แปลงกล้า 8-10 กิโลกรัมต่อไร่ แปลงปักดำ 5 กิโลกรัมต่อไร่ นาหว่าน 5 กิโลกรัมต่อไร่	ควรใช้ในระยะกล้า จนถึงระยะแตกกอ ระดับน้ำในนาประมาณ 5 เซนติเมตร
เพลี้ยจักจั่นเขียว	ฟิโปรนิล (0.2% จี)	4 กิโลกรัมต่อไร่	พ่นเมื่อตรวจพบแมลงมาก กว่า 10 ตัวต่อกอหรือ 1 ตัวต่อต้น	7
	อีโทเฟนพรอกซ์ (5% อีซี)	40 มิลลิเมตร		21
	อีโทเฟนพรอกซ์ (10% อีซี)	20 มิลลิเมตร		21
	คาร์โบซัลแฟน (20% อีซี)	110 มิลลิเมตร
	อิมิดาโคลพริค (10% เอสแอล)	15 มิลลิเมตร		14
	อิมิดาโคลพริค (5% อีซี)	30 มิลลิเมตร		14
	ไอโซโปรคาร์บ (50% ดับบลิวพี)	60 กรัม	ควรใช้ขณะแมลงส่วนใหญ่เป็นตัวอ่อน	14
	บูโพรเฟซิน (25% ดับบลิวพี)	10 กรัม		7
	บูโพรเฟซิน (10% ดับบลิวพี)	25 กรัม		7
	บูโพรเฟซิน /ไอโซโปคาร์บ (5% / 20% ดับบลิวพี)	50 กรัม		14
หนอนกอข้าว	คาร์แทป (4% จี)	4 กิโลกรัมต่อไร่	ควรใช้ในระยะกล้าจนถึงแตกกอ ระดับน้ำในนาประมาณ 5 เซนติเมตร
	ฟิโปรนิล (0.2% จี)	4 กิโลกรัมต่อไร่
	คาร์แทป/ไอโซโพรคาร์บ (3% / 3% จี)	3 กิโลกรัมต่อไร่	ไม่ใช้สารในระยะข้าวตั้งท้องถึงออกรวง
	คลอร์ไพริฟอส (20% อีซี)	80 มิลลิลิตร	พ่นเมื่อตรวจพบข้าว ยอดเหี่ยวมากกว่า 5%
	คาร์โบซัชแฟน (20% อีซี)	80 มิลลิลิตร
หนอนห่อใบข้าว	คาร์ดบซัลแฟน (20% อีซี)	80 มิลลิลิตร	พ่นเมื่อพบในข้าว ถูกหนอนห่อใบทำลายมากกว่า 15%
	ฟิโปรนิล (5% เอสซี)	50 มิลลิลิตร
แมลงสิง	เฟนนิโทรไทออน (50% อีซี)	30 มิลลิลิตร	พ่นเมื่อตรวจพบแมลง 4 ตัวต่อตารางเมตร ในระยะข้าวออกรวง-ระยะเมล็ดเป็นน้ำนม

	1) ในวงเล็บคือ เปอร์เซ็นต์สารออกฤทธิ์และสูตรของสารป้องกันกำจัดแมลงศัตรูข้าว
	ตารางที่ 3 การใช้สารป้องกันกำจัดสัตว์ศัตรูข้าว

สัตว์ศัตรูข้าว	สารป้องกันกำจัดสัตว์ศัตรูข้าว1)	อัตราการใช้/น้ำ 20 ลิตร	วิธีการใช้/ข้อควรระวัง
นก	เมโทโอคาร์บ (50% ดับบลิวพี)	80 กรัม	พ่นครั้งแรกเมื่อเมล็ดข้าวเริ่มเป็นน้ำนม พ่นซ้ำหลังจากพ่นครั้งแรก 10 วัน
หนู	ซิงค์ฟอสไฟด์ (80% ชนิดผง)	ใช้เป็นเหยื่อพิษ ประกอบด้วยสารซิงค์ฟอสไฟด์ผสมปลายข้าว และรำข้าวอัตราส่วน 1: 77: 2 โดยน้ำหนัก	สารออกฤทธิ์เร็ว ใช้ลดประชากรหนูก่อนปลูกข้าว หรือเมื่อมีการระบาดรุนแรง โดยวางเหยื่อเป็นจุดตามร่องรอยหนูหรือวางจุดละ 1 ช้อนชา ห่างกัน 5-10 เมตร ใช้แกลบรองพื้นและกลบเหยื่อพิษอย่างละ 1 กำมือ เนื่องจากเป็นเหยื่อพิษที่ทำให้หนูเข็ดขยาดจึงไม่ควรใช้บ่อยครั้ง
	โบรดิฟาคม (0.005%) โฟลคูมาเฟม (0.005%) โบรมาดิโอโลน (0.005%) ไดฟีทิอาโลน (0.0025%)	เป็นเหยื่อพิษสำเร็จรูปก้อนละ 5 กรัม ให้วางจุดละ 15-20 ก้อน	สารออกฤทธิ์ช้า ใช้ลดประชากรหนูที่เหลือหลังจากการใช้สารออกฤทธิ์เร็ว โดยวางเหยื่อพิษในภาชนะตามร่องรอยหนู จุดละ 15-20 ก้อน ห่างกัน 10-20 เมตร เติมเหยื่อทุกสัปดาห์ และหยุดเติมเมื่อกินเหยื่อน้อยกว่า 10 เปอร์เซ็นต์
หอยเชอรี่	นิโคลซาไมด์ (70% ดับบลิวพี)	17 กรัม	พ่นในนาข้าว ที่มีน้ำ 5 เซนติเมตร
	คอปเปอร์ซัลเฟต (98% ดับบลิวพี)	250 กรัม
	เมทัลดีไฮด์ (5% จีบี)	500 กรัมต่อไร่	หว่านในนาที่มีน้ำ 5 เซนติเมตร และเน้นเพิ่มบริเวณที่เป็นแอ่งหรือมีหอยมาก
ปูนา	เฟนนิโทรไทออน (50% อีซี)	14 มิลลิลิตร	ผสมน้ำ ตักหยอดเป็นจุด ๆ ริมคันนา หลังปักดำข้าวที่มีน้ำในนา ไม่เกิน 10 เซนติเมตร
	อีโทเฟนพรอกซ์ (5% อีซี) 14 มิลลิลิตร	14 มิลลิลิตร	พ่นในนาข้าวทันทีหลังปักดำ ขณะที่มีระดับน้ำในนาไม่เกิน 10 เซนติเมตร

ตารางที่ 4 การใช้สารกำจัดวัชพืชในนาข้าว

วัชพืช	สารกำจัดวัชพืช	อัตราการใช้/น้ำ 20 ลิตร	วิธีการใช้/ข้อควรระวัง
ใบแคบ ใบกว้าง เฟิน และกก	ออกซาไดอะซอน (25% อีซี) บิวทาคลอร์ (5% จี) บิวทาคลอร์/2,4-ดี (6.8% จี)	120-160 มิลลิลิตร 800-1,000 กรัม3) 450-600 กรัม3)	ใช้เมื่อ 4-7 วันหลังปักดำ หรือ 6-10 วันหลังหว่านข้าว
	เพรทิลาคลอร์ (30% อีซี)	60-120 มิลลิลิตร	ใช้เมื่อ 4-7 วันหลังปักดำ หรือ 3-5 วันหลังหว่านข้าว
ใบแคบ ใบกว้าง และกก	โพรพานิล/2,4-ดี (36% อีซี) โพรพานิล/ไทโอเบนคาร์บ (60% อีซี) โพรพานิล/โมลิเนท (66% อีซี)	220 มิลลิลิตร 130 มิลลิลิตร 120 มิลลิลิตร	ใช้เมื่อ 15-20 วันหลังปักดำ หรือหลังหว่านข้าว หรือเมื่อวัชพืชมี 2-4 ใบ
ใบแคบ ใบกว้าง กก เฟิน และอาลจี	ไทโอเบนคาร์บ (8% อีซี) ไทโอเบนคาร์บ/2,4-ดี (7% อีซี) ออกซาไดอะซอน/2,4-ดี (16.6% อีซี)	1,000 มิลลิลิตร 1,150 กรัม 3) 180-240 มิลลิลิตร	ใช้เมื่อ 4-7 วันหลังปักดำ หรือ 6-10 วันหลังหว่านข้าว
ใบกว้าง เฟิน และกก	เบนซัลฟูรอน-เมทิล (10% ดับบลิวพี)	20-60 กรัม	ใช้เมื่อ 4-7 วันหลังปักดำ หรือ 6-10 วันหลังหว่านข้าว
ใบกว้าง และกก	2,4 -ดี (95% เอสพี)	30-40 กรัม	ใช้เมื่อ 15-20 วันหลังปักดำ หรือหลังหว่านข้าว

	1) ในวงเล็บคือเปอร์เซ็นต์สารออกฤทธิ์ และสูตรของสารกำจัดวัชพืช 2) ใช้น้ำ 80 ลิตรต่อไร่ 3) หว่านให้ทั่วในพื้นที่ ? ไร่
	ตารางที่ 5 การใช้สารป้องกันกำจัดแมลงศัตรูข้าวในโรงเก็บ

แมลงศัตรูข้าว	สารป้องกันกำจัด	อัตราการใช้	วิธีการใช้/ข้อควรระวัง
ผีเสื้อข้าวเปลือก มอดหัวป้อม หรือ มอดข้าวเปลือก ด้วงงวงข้าว ด้วงงวงข้าวโพด	อลูมิเนียมฟอสไฟด์	2-3 เม็ด ต่อข้าวเปลือก 1,000 กิโลกรัม หรือ 2 เม็ดต่อข้าวเปลือก 1 ลูกบาศก์เมตร	รมโดยนำข้าวเปลือกหรือข้าวสารใส่กระสอบ วางบนไม้รองกระสอบเทอลูมิเนียมฟอสไฟด์ในถาดพลาสติก แล้วนำไปวางไว้ใต้ไม้รองกระสอบ คลุมกองกระสอบด้วยผ้าพลาสติกทาร์พอลินกันแก๊สรั่ว ทับชายผ้าที่คลุมด้วยถุงทรายเพื่อเก็บกักแก๊สเป็นเวลา 5-7 วัน เปิดผ้าคลุมทิ้งไว้ 24 ชั่วโมง จึงนำข้าวไปใช้คลุกเมล็ดพันธุ์แล้วเก็บในภาชนะที่ปิดสนิท
มอดสยาม ผีเสื้อข้าวสาร มอดแป้ง มอดฟันเลื่อย	เฟนิโทรไทออน (50% อีซี)	2-3 มิลลิลิตรต่อน้ำ 300 มิลลิลิตรต่อข้าวเปลือก 100 กิโลกรัม

1) ในวงเล็บคือเปอร์เซ็นต์สารออกฤทธิ์และสูตรของสารป้องกันกำจัดแมลงศัตรูข้าวในโรงเก็บ