สำนักวิจัยและพัฒนาข้าว:Bureau of Rice Research and Development

วัฒนาธรรมข้าวเจ้า-ข้าวเหนียว PDF พิมพ์ อีเมล

คนในตระกูลไท-ลาวในอุษาคเนย์กินข้าวเหนียวหรือข้าวนึ่งเป็นอาหารหลักไม่ต่ำกว่า 3, 000 ปีมาแล้ว อาทิไทอาหม ในแคว้นอัสสัมของอินเดีย ชาวลื้อในสิบสองปันนาของจีน ชาวไทในเวียดนาม รวมทั้งชาวจ้วงในจีน ซึ่งแม้ปัจจุบันจะกินข้าวเจ้าเป็นหลัก แต่ก็มีนาข้าวเหนียวซึ่งปลูกเอาไว้เลี้ยงผีบรรพบุรุษ

วัฒนธรรมข้าวนึ่งของไทยเริ่มเปลี่ยนแปลงสู่วัฒนธรรมการกินข้าวเจ้าและการปลูกข้าวเจ้าเมื่อมีการติดต่อค้าขายและแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมกับอินเดีย เมื่อราวพ.ศ. 1000 โดยเริ่มปลูกที่ภาคใต้ก่อนขยายสู่พื้นที่ภาคกลาง

นักโบราณคดีพบว่า ราวหลังพ.ศ. 1900 การปลูกข้าวเหนียวลดลง ปลูกข้าวเจ้ามากขึ้น โดยเฉพาะบริเวณที่ภาคกลางซึ่งเป็นอาณาจักรอยุธยา และราวหลังพ.ศ. 2200 เป็นต้นมา ภาคกลางเป็นแหล่งปลูกข้าวเจ้ามากที่สุดส่วนข้าวเหนียวปลูกกันเฉพาะภาคเหนือและภาคอีสานเท่านั้น

แม้คนในภาคกลางจะเปลี่ยนมากินข้าวเจ้าเป็นหลักและทำนาข้าวเจ้า แต่ก็มีปลูกข้าวเหนียวไว้เพื่อทำขนมโดยเฉพาะ อาจเนื่องมาจากคุณสมบัติที่จับตัวกันง่ายของข้าวเหนียวซึ่งเหมาะในการทำขนมมากกว่าขนมส่วนใหญ่จึงทำจากแป้งข้าวเหนียวซึ่งเหมาะในการทำขนมมากกว่าขนมส่วนใหญ๋จึงทำจากแป้งข้าวข้าวเหนียว

 

แหล่งอ้างอิง : กรมวิชาการเกษตร. 2541. ข้าว...วัฒนธรรมแห่งชีวิต. สถาบันวิจัยข้าว กรมวิชาการเกษตร. หน้า 78-79.

 

เตือนภัยศัตรูข้าว

สถานการณ์ศัตรูข้าวในรอบสัปดาห์ 14 - 20 ม.ค. 59

ภาคกลาง

เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล พบตัวเต็มวัยที่นับได้จากกับดักแสงไฟในศูนย์วิจัยข้าวและที่ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวรับผิดชอบ ส่วนใหญ่มีปริมาณสูงขึ้นเล็กน้อยจากสัปดาห์ที่ผ่านมา และไม่มีรายงานการระบาดในแปลงนา

โรคไหม้ ไม่มีรายงานความเสี่ยงของสภาพอากาศในการเกิดโรคไหม้ แต่มีรายงานการระบาดในแปลงนาเขต ต.กระทุ่มแพ้ว และ ต.บางแตน อ.บ้านสร้าง จ.ปราจีนบุรี และเขต ต.ศีรษะกระบือ อ.องครักษ์ จ.นครนายก และพบโรคใบจุดสีน้ำตาล ในเขต ต.กระทุ่มแพ้ว อ.บ้านสร้าง จ.ปราจีนบุรี และเขต ต.ศีรษะกระบือ อ.องครักษ์จ.นครนายก

ภาคเหนือ

เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล พบตัวเต็มวัยที่นับได้จากกับดักแสงไฟในศูนย์วิจัยข้าวส่วนใหญ่มีปริมาณสูงขึ้นเล็กน้อยจากสัปดาห์ที่ผ่านมา

โรคไหม้ มีรายงานความเสี่ยงของสภาพอากาศในการเกิดโรคไหม้ที่ศูนย์วิจัยข้าวแพร่ และไม่มีรายงานการระบาดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลและโรคไหม้ในแปลงนา

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล พบตัวเต็มวัยที่นับได้จากกับดักแสงไฟในศูนย์วิจัยข้าวมีปริมาณสูงขึ้นเล็กน้อยจากสัปดาห์ที่ผ่านมา

โรคไหม้ ไม่มีรายงานความเสี่ยงของสภาพอากาศในการเกิดโรคไหม้ และไม่มีรายงานการระบาดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลและโรคไหม้ในแปลงนา

ภาคใต้

พลี้ยกระโดดสีน้ำตาล พบตัวเต็มวัยที่นับได้จากกับดักแสงไฟมีปริมาณสูงขึ้นเล็กน้อยจากสัปดาห์ที่ผ่านมา

โรคไหม้ ไม่มีรายงานค่าความเสี่ยงของสภาพอากาศในการเกิดโรคไหม้ และไม่มีรายงานการระบาดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลและโรคไหม้ในแปลงนา

คำแนะนำ

เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล สภาพอากาศในสัปดาห์หน้า ในภาคใต้และภาคกลาง เหมาะสมและค่อนข้างเหมาะสมกับการระบาดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล และแมลงศัตรูข้าวที่สำคัญชนิดอื่นๆ เช่น เพลี้ยกระโดดหลังขาว เพลี้ยจักจั่นสีเขียว เพลี้ยจักจั่นปีกลายหยัก และแมลงหล่า ส่วนภาคเหนือและตะวันออกเฉียงเหนือสภาพอากาศไม่หมาะสมกับการระบาด ควรสำรวจและติดตามในพื้นที่ที่มีการปลูกข้าว หากพบการระบาดควรปฏิบัติตามคำแนะนำของกรมการข้าว

โรคไหม้ สภาพอากาศเย็นกับมีเมฆเป็นส่วนมากในภาคเหนือเหมาะสมกับการเกิดโรค ส่วนภาคกลาง ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคใต้ สภาพอากาศค่อนข้างเหมาะสมกับการเกิดโรค ควรสำรวจติดตามในแปลงที่ปลูกข้าวพันธุ์อ่อนแอต่อโรค หากพบโรคไหม้มีอาการรุนแรงและพื้นที่ใบเสียหายจากการเป็นโรคถึง 5 เปอร์เซ็นต์ และพันธุ์ข้าวที่ปลูกเป็นพันธุ์อ่อนแอต่อโรคไหม้ เช่น พันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 กข6 กข15 และพันธุ์พื้นเมือง ให้ควบคุมด้วยสารป้องกันกำจัดโรคตามคำแนะนำของกรมการข้าว เช่น ไตรไซคลาโซล หรือ คาซูกะมัยซิน หรือ อีดิเฟนฟอส หรือ ไอโซโปรไธโอเลน หรือ คาร์เบนดาซิม ตามอัตราที่ระบุ

ดังนั้นจึงควรสำรวจและติดตามสถานการณ์การระบาดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลและโรคไหม้ ในแปลงนาของทุกภาค โดยเฉพาะโรคไหม้ ทั้งนี้ควรติดตามและสำรวจในแปลงที่ปลูกข้าวแน่น ใส่ปุ๋ยไนโตรเจนสูง และปลูกข้าวพันธุ์อ่อนแอ ได้แก่ พันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 กข6 และ กข15

รายงาน ณ วันที่ 20 ม.ค. 2559


หนังสือแนะนำใหม่